10 lipca 2019

Poniżej udostępniamy treść całej interpelacji skierowanej w dn. 10.06.2019 r. do Marszałka Województwa Świętokrzyskiego dotyczącej działań samorządu w obszarze transportu publicznego. Apel ukazał się w czerwcowym numerze pisma „Pasażer” i został wysłany do Pana Marszałka Andrzeja Bętkowskiego.

Pan

Andrzej Bętkowski

Marszałek Województwa Świętokrzyskiego

Szanowny Panie Marszałku,

                  Działając na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 roku o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U z 2018 r. poz. 1799), oraz mając na względzie liczne głosy, z którymi spotykam się podczas prowadzonych  rozmów dotyczących funkcjonowania transportu w naszym regionie, wyrażam zaniepokojenie tym, że w obliczu nowo uchwalonej przez Sejm ustawy o powołaniu ,,Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej” oraz planowanej w najbliższym czasie nowelizacji ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, nie zauważam wystarczająco skoordynowanych i zaawansowanych działań ze strony władz województwa, mających na celu przygotowanie się wspólnie z samorządami do nadchodzących zmian, których założeniem jest likwidacja „białych plam” na komunikacyjnej mapie Polski, w tym również w województwie świętokrzyskim. Do takich działań zaliczam między innymi tworzenie siatki połączeń przy współudziale przedstawicieli samorządów oraz prowadzenie bardziej niż dotychczas posuniętych rozmów ze starostami o potrzebach komunikacyjnych w danym powiecie. Przypominam, że ustawa o publicznym transporcie zbiorowym z dn. 16 grudnia 2010r., nakłada na samorządy obowiązek przeprowadzenia analizy potrzeb mieszkańców, stworzenie na tej podstawie ,,siatki połączeń” i wyraźnie wskazuje na samorządy jako podmioty odpowiedzialne za funkcjonowanie publicznego transportu zbiorowego. Mimo, że ustawa obowiązuje już od dziewięciu lat, do obecnej chwili nie przeprowadzono wymienionych przeze mnie powyżej koniecznych działań.                  

                  W dalszej części wniosku zamierzam poruszyć inne palące problemy związane z funkcjonowaniem transportu w naszym regionie.  

                  Na wstępie pragnę zapytać, czy w związku z niedoborem na rynku kierowców z kategorią ,,D” prawa jazdy oraz większym  na nich  zapotrzebowaniem po wejściu w życie w/w ustaw, rozważana jest możliwość wygospodarowania przez samorząd województwa środków finansowych w celu przeprowadzenia  w poszczególnych powiatach naszego województwa kursów kwalifikacyjnych na tą kategorię prawa jazdy.

                   Ostatnio uczestniczyłem w kilkudziesięciu spotkaniach z mieszkańcami powiatu pińczowskiego, którzy podkreślali, że miejscowości, w których mieszkają borykają się z problemem stopniowego wyludnienia ze względu na niewystarczający dostęp do publicznego transportu zbiorowego. Apelują oni o pilną potrzebę przywrócenia regularnego połączenia kolejowego  pomiędzy stolicą województw, a miastem powiatowym – Busko Zdrój. W tym celu przeprowadziłem rozmowy z Dyrektorem Regionalnych Przewozów Kolejowych oraz Dyrektorem oddziału kieleckiego Polskich Linii Kolejowych, który jest odpowiedzialny za przygotowanie infrastruktury kolejowej. Choć nie otrzymałem jeszcze pisemnych odpowiedzi od tych instytucji dotyczących infrastrukturalnych warunków przeprowadzenia tej inwestycji oraz kosztów jakie będą się z nią wiązać, to już teraz po wstępnych rozmowach z osobami decyzyjnymi mogę z całą stanowczością stwierdzić, że nie ma żadnych przeszkód ku temu, żeby takie połączenie uruchomić i to w niedługim okresie czasu.  Wystarczającym termin według mnie to okres 1 roku. Powodzenie przedsięwzięcia zależy jednak od tego, czy Zarząd województwa przeznaczy na ten cel odpowiednie środki finansowe.

                Od postawy władz województwa polegającej na przedsięwzięciach skoordynowanych wspólnie z lokalnymi samorządami zależy również przywrócenie w nieodległym terminie regularnego połączenia kolejowego do Połańca przez Staszów, które jest bardzo potrzebne z puntu widzenia polityki eliminowania białych plam transportowych na komunikacyjnej mapie regionu.  

                   Z uwagi na kierowane do mnie liczne prośby mieszkańców  i osób zainteresowanych tematyką transportową w naszym regionie, uprzejmie proszę Pana Marszałka o przeprowadzenie audytu, w ramach którego wyjaśniono by przyczyny i okoliczności długoletniego procesu degradacji transportu publicznego w województwie świętokrzyskim spowodowanego brakiem odpowiedniego działania nadzorczego przez służby odpowiedzialne za funkcjonowanie publicznego transportu w województwie, którego skutkiem było doprowadzenie do upadłości i likwidacji kilkunastu PKS-ów, wliczając w to kielecki PKS, oraz pozbawienie dostępu do transportu mieszkańców wielu miejscowości. Kontrola  powinna objąć lata 2008 – 2015, gdyż to właśnie w tym okresie czasowym upadało najwięcej PKS-ów.

                    Jako radny sejmiku województwa świętokrzyskiego od 2011  r. wielokrotnie zwracałem się w tej sprawie do ówczesnych władz województwa, ale ku mojemu oburzeniu interpelacje były notorycznie lekceważone. W związku ze standaryzacją usług komunikacyjnych, pasażerskich przewidzianych w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym oraz problemami ekonomicznymi PKS-ów w regionie, w styczniu 2012r. złożyłem interpelację do Marszałka Adama Jarubasa z prośbą o komunalizację tych przedsiębiorstw przez samorząd oraz stworzenie planu przewozów w skali województwa (kopia w załączniku). Zgodnie z moimi przewidywaniami, władze nie przychyliły się do tej prośby, co w późniejszych latach pogłębiło zapaść w transporcie publicznym i doprowadziło do likwidacji przedsiębiorstw PKS. Ponadto przez rok czasu lekceważono moje pisemne  prośby o udostępnienie mi, jako radnemu sejmiku kopii aktualnych rozkładów jazdy,  które oficjalnie były zupełnie inne niż te, które obowiązywały na trasach, co wprowadzało w błąd samych pasażerów.                

                     Zniechęcony postawą władz województwa, wystąpiłem z wnioskiem  do Najwyższej Izby Kontroli o przeprowadzenie kontroli w tym zakresie. W kwietniu 2016 r. ukazał się raport NIK o funkcjonowaniu regionalnego transportu drogowego, który był bardzo krytyczny wobec polityki większości samorządów w tej dziedzinie. W raporcie czytamy: „Za niedostateczny NIK uznaje nadzór samorządów nad przewoźnikami w zakresie wykonywania przez nich drogowych przewozów regularnych. Działania samorządów ograniczały się do wydawania zezwoleń na wykonywanie takich przewozów na liniach komunikacyjnych na obszarze działania danego samorządu, dokonywania zmian tych zezwoleń, określania przystanków komunikacyjnych i dworców udostępnianych operatorom i przewoźnikom oraz warunków i zasad korzystania z tych obiektów, a także ewentualnie – do kontroli przedsiębiorców w zakresie spełniania wymogów będących podstawą do wydania im zezwolenia. Kontrole te – w ocenie NIK – były jednak często prowadzone nierzetelnie, a nieprawidłowości w tym zakresie stwierdzono w siedmiu z osiemnastu skontrolowanych samorządów. Ponadto, tylko co trzeci skontrolowany samorząd przeprowadzał kontrole przewoźników w zakresie zgodności wykonywania przez nich drogowych przewozów regularnych z obowiązującymi zasadami określonymi w ustawie o transporcie drogowym oraz warunkami udzielonego zezwolenia. Żaden ze skontrolowanych marszałków i starostów nie wykorzystał uprawnień określonych w ustawie o transporcie drogowym pozwalających im powierzyć czynności kontrolne – w drodze porozumienia – organowi administracji publicznej lub innemu organowi państwowemu”. 

                  Raport odnosił się również do sytuacji w naszym województwie. NIK stwierdził, że w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Świętokrzyskiego wystąpiły liczne przypadki nakładania kar pieniężnych za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego przez pracownika nie posiadającego stosownego upoważnienia. Niezgodnie z prawem wydano kary opiewające na łączną kwotę 144,3 tysiące złotych. Warto zadać pytanie, czy to wynikało z braku elementarnej znajomości przepisów, czy też z celowego działania?

                    Z uwagi na dobro pasażerów i konieczność głębokiej reformy transportu zbiorowego w województwie świętokrzyskim, proszę o pozytywne rozpatrzenie mojego wniosku.

                                                                                    Z wyrazami szacunku

                                                                      Poseł na Sejm RP Bogdan Latosiński